این وبلاگ جهت پاسخ به سوال های پزشکی ساخته شده
طب سنتی
درباره سایت
این وبلاگ جهت پاسخ به سوال های پزشکی ساخته شده
آخرین مطالب
امکانات وب
دريا درماني يا thalassotherapy از واژة يوناني تالاسا (thalassa) به معناي دريا برگرفته شده و مترادف با کاربرد پزشکي آب دريا است. دريا درماني يكي از شاخه هاي آب درماني در طب مكمل است كه از آن براي درمان بيماري هاي مختلف جسمي و روحي استفاده مي شود در اين شيوه درماني، درمانگران از آب دريا، ماسه هاي ساحل، جلبك ها و گياهان دريايي و انواع سنگ ها و نمك هاي دريايي و معدني براي درمان بيماري ها بهره مي برند. اين شيوه امروزه يكي از رايج ترين شيوه هاي درماني به ويژه براي درمان ناراحتي هاي استخواني و مفصلي است كه در بعضي از كشورهاي اروپايي مورد استفاده قرار مي گيرد. البته اين شيوة درماني، اشکال گوناگوني را به خود مي گيرد که شامل دوش گرفتن و پاشيدن آب گرم دريا، گذاشتن رسوب هاي دريايي و مرهم هاي جلبکي يا استشمام بخارات دريايي است. اماکن توريستي و درماني که داراي خزينه هاي آب گرم دريا هستند، خدمات پوشاندن بدن با جلبك ها و رسوبات دريايي را نيز ارائه مي دهند. چنين تصور مي رود که ويژگي هاي آب دريا اثرات سودمندي بر منافذ پوست دارد و عناصر ناياب منيزيم، پتاسيم، فسفات کلسيم و خود سديم که در آب دريا وجود دارد، از طريق پوست جذب مي شوند. هر چند اثربخشي اين شيوة درماني از ديدگاه علمي هنوز مورد کنکاش قرار نگرفته است امّا دريا درماني در جايگاه طب جايگزين و مکمّل جاي مي گيرد و با توجه به نگرش مثبت به طب جايگزين در هزارة جديد و آموزش اصول اين نوع مکاتب پزشکي در دانشکده هاي پزشکي مدرن، مي توان چنين تصور کرد که با رشد شتابان دريادرماني نيز روبرو خواهيم بود.
در يونان باستان، بقراط آب درماني را تدوين کرد. مصريان باستان، يونانيان و رومي ها نيز، اثرات سودمند آب دريا در درمان و پيشگيري از بيماري ها را شناختند. در سال 1791 «ريشارد راسل»، نخستين اثر پزشکي را در مورد اثرات درماني آب دريا به چاپ رساند و نخستين بيمارستان دريايي در بريتانيا، ايجاد شد. در سال 1899 نخستين مرکز دريا درماني در «روسکوف» فرانسه تأسيس شد. طيّ سدة بيستم، دريا درماني در اروپا، به ويژه در فرانسه، با استقبال گسترده اي روبرو شد. در سال 1904، «رنه کوئين تون» (Rene Quinton) فرانسوي، اثر طبي خود را به چاپ رساند. او نخستين کسي بود که توانست همانندي بي همتاي ميان آب دريا و لنف و پلاسماي خون پستانداران را توصيف کند. او پي برد که آب دريا با ارگانيسم هاي زنده، سازش پذيري بي نظيري دارد. «رنه کوئين تون»، براي اعتبار بخشي به مطالعات خود، پژوهش هاي تجربي را در بيمارستان طراحي کرد. نتايج اين پژوهش ها شگفت انگيز بود. تعداد زيادي از بيماران که در مراحل انتهايي بودند، توانستند توان خود را با کمک آب دريا به دست آورند. او با همکاري پزشکان ديگر توانست طيّ چهار سال، روش هاي مناسبي براي تعيين دوزاژ آب دريا پيدا کند. اثر پزشکي او، نمايانگر تجربيات باليني اوست.
در سال 1921، دکتر «جمکوت» Jamcot))، شفاخانة دريايي خود را به چاپ رساند که تجربيات درماني بيماري هاي کودکان با استفاده از فرمول «کوئين تون»، در آن هويدا است. در سال 1964، «لوئيزون بوبت» (Bobet) نخستين مرکز دريا درماني مدرن را در فرانسه بنيان گذاشت. در سال 1967، دکتر «لا بوناردير» (La Boardiere)، واژة دريا درماني (thalassotherapy) را بنيان کرد که به معناي ترکيب کاربردي دريا و محيط آب و هواي دريايي است.
«محمد بن زکرياي رازي» در جلد بيست و يکم کتاب شگفت انگيز الحاوي خود در مورد آب دريا (ماءالبحر) چنين مي نويسد:
«خاصيت زبان گز دارد، براي معده بد است. مسهل شکم است و بلغم را اسهال مي کند. چنانچه آن را در حالي که گرم باشد روي بدن بريزند، گرم کننده و تحليل برنده خواهد بود و براي درد عصب و شقاق به وجود آمده در اثر سرما قبل از چرکين شدن سودمند خواهد بود. آن را در تهية مرهم هاي تحليل برنده مورد استفاده قرار مي دهند و چنانچه به صورت تنقيه استفاده شود براي پيچش شکم مفيد خواهد بود. آن را روي جرب و موضع خارش و قوبا و شپش و ورم هاي پستان مي ريزند. چنانچه خون در زير پوست جمع شده باشد و موضع را با آب دريا شستشو دهند، خون جمع شده را تحليل خواهد برد. وارد شدن در آب گرم دريا براي موارد سرد شدن بدن و گزش افعي و عقرب و رتيل و خزندگاني که در اثر گزش آنها بدن دچار لرزش مي شود، سودمند خواهد بود. استحمام با آب دريا براي بيماري هاي مزمن به وجود آمده در تمامي بدن و به ويژه درد اعصاب سودمند است. بخار آن براي استسقا و سردرد و دشواري شنوايي مفيد است. آن را به تنهايي در موارد اسهال شکم به بيماران مي نوشانند و پس از آن شورباي مرغ يا ماهي به بيمار تجويز مي کنند تا گزش حاصل از آن را خنثي سازد».
«ابوعلي سينا» نيز در کتاب اول «قانون در طب» در مورد ماسه هاي دريايي که در دريا درماني استفاده مي شود، چنين مينويسد: «بهترين نوع ماسه براي جذب رطوبت از پوست، ماسه هاي گرم کرانة دريا است. در موقع استفاده از ماسه بدن را بايد به وسيلة آن پوشاند يا ماسه را کم کم بر بدن پاشيد. ماسة گرم از لحاظ فوايدش مانند آفتاب است و به طور کلي بدن را بيشتر از حد لازم مي خشکاند».
«سيّد اسماعيل جرجاني» نيز در «الاغراض الطبيه و المباحث العلائيه» خود، بهترين هوا را هوايي مي داند که جمله از بخار دريا بر مي خيزد که براي سلامتي تن مفيد است. همچنين ابن سينا در کتاب دوم قانون که در ويژگي آب هاي گوناگون بحث مي کند، در مورد آب دريا، نظرياتي شبيه به زکرياي رازي ارائه مي دهد.
«آب دريا داروي ترک هاي ناشي از سرما است به شرطي که چرکين نشده باشند. شپش کش است، خون بند آمده در زير پوست را تحليل مي برد. آب دريا خارش و گري و قوبا را نافع است.
آب دريا و هر آبي که هم مزاج او است، اگر تن را در آن شستشو دهند، در بيماري هاي عصب مانند لرزش، فالج، تخدير شدن و غيره مفيد است. بخار دريا سردرد را از بين مي برد. آب دريا را بر پستان پاشند از آماس پستان مي کاهد. آب دريا و همانندش با معده ناجور است. بخار آب دريا در علاج استسقاء نافع است. آب دريا را در حقنه به کار برند درد و پيچ روده تسکين يابد. آب دريا بخورند اسهال دهد. امّا گزندگي دارد و بهتر است به دنبال نوشيدنش سوپ مرغ خورند. مار گزيده در آب دريا نشيند سود ببيند و اين علاج پادزهر ساير گزنده هاي کشنده است.»
در حقيقت هم اکنون در فرانسه سالانه 200 هزار نفر از خدمات دريا درماني استفاده مي کنند. در کلوپ هاي سلامت اروپايي، هزينة يک بار استفاده از خدمات دريا درماني بالغ بر 30 پوند است. رويکرد شگفت انگيز جهاني به طب مکمّل و جايگزين، بسيار پيچيده است و شامل عوامل گوناگوني است که مي توان آنها را در گستره هاي متفاوتي در نظر گرفت. شايد بي خطري تأثيرات، قابل دسترس بودن و وفور شيوه هاي درمان جايگزين و داروهاي گياهي در کنار کنترل مسير درمان و هم خواني با فلسفه کل نگر که تأکيد روي فرآورده هاي طبيعي دارد نيز از عوامل مهم باشند. بي شک، تأثيرات منفي داروهاي شيميايي، عدم تأثير آنها در بعضي از شرايط و عوارض ناخواسته اين داروها نيز مي توانند از عوامل ديگر باشند. امّا بدون ترديد، گريز از علم و تکنولوژي و ساختار شکني که در پسامدرنيته در حال شکلگيري است نيز اثر عمده اي روي بازگشت به طب جايگزين و مکمّل داشته است.
در هر صورت، با توجه به استقبال گسترده از دريا درماني در اروپا، انجمن چشمه درماني اروپا (European Spas Association)، کاربرد دريا درماني را در گسترة درمان بيماري هاي مزمن مانند بيماري هاي تنفسي، پوستي و پروفيلاکسي در افراد سالم و برنامه هاي سلامت بدني مجاز دانسته و تعريف استاندارد و جامعي را در مورد دريا درماني ارائه داده است. بر اساس اين تعريف، دريا درماني برنامة جامع درماني، پيشگيري و ارتقاء سلامت است که بايد تحت مراقبت هاي پزشکي و با مشارکت افراد ورزيدة اين رشته به کار رود. همچنين اين شيوه بايد در مکان هايي به کار برده شود که در مجاورت آب و هواي دريايي باشد، هر چند مي توان آب دريا را در استخرها و خزينه هاي شنا نيز به کار برد. همچنين بر اساس نظر اين انجمن، مي توان از رسوبات يا جلبک هاي دريايي نيز در موارد گوناگون استفاده کرد. نور طبيعي خورشيد نيز براي درمان (heliotherapy) به کار مي رود. هر چند که در شرايط نامساعد آب و هوايي، از اشعة ماوراء بنفش به عنوان جايگزين مي توان استفاده کرد. همچنين اقدامات ديگري براي سلامت مانند آرامش بخشي، تغيير الگوي تغذيه اي و فيزيکي نيز همزمان انجام مي شوند.
در حقيقت بخشي از دريا درماني، تغيير در الگوي زندگي است که در جستجوي رهايي فرد از استرس هاي زندگي مدرن بوده و فرد را در اقيانوسي از نور خورشيد دريايي و ذرات دريا که در هوا شناور هستند رها مي سازد. اين ذرات آئروسلي به بخش هاي ژرف تر دستگاه تنفسي وارد شده و در حبابچه هاي ريوي اثرات خود را نشان مي دهند. ميزان بالاي اشعة ماوراء بنفش خورشيدي در ساحل دريا، روي متابوليسم کلسيم نيز اثر مي گذارد. عناصر ناياب دريا همراه منيزيم، منگنز و کبالت که در دفاع طبيعي و ايمني ارگانيسم مؤثر هستند نيز از طريق شنا کردن درآب گرم دريا، جذب مي شوند.
بايد توجه داشت که دريا درماني فقط به شنا کردن محدود نمي شود بلکه به چيزهايي که در سطح، زير و پيرامون دريا موجود است گسترش و تعميم پيدا مي کند. آب و هواي دريا، به ويژه در ارتفاعات مجاور دريا، محرک قوا و بسيار نيرو بخش است. در کنار دريا، استفاده از اشعه خورشيد (آفتاب درماني) و هوا درماني روي پوست بدن نيز عملاً امکان پذير است.
عناوين و واژه هايي كه در زير اشاره مي شود در قلمرو دريا درماني، خود مؤيد گستره و وسعت کاربرد دريا درماني است.
1 Slime Therapy درمان به وسيله رسوبات دريا
2 Blneo Therapy درمان بوسيله استحمام در دريا
3 Psammo Therapy درمان از طريق شن داغ کنار دريا
4 Helio Therapy آفتاب درماني
5 Anemo Therapy درمان به وسيله نسيم دريا
مهمترين بخش دريا درماني براي بيماري هاي روماتيسمي بخش هيدروتراپي و آب درماني آن است.
برچسب: دریادرمانی"دریادرمانی وروتیسم "خدادادی "دریادرمانی وکمردرد"دریادرمانی واعصاب"دریادرمانی وپادرد"دریادرمانی وورمپا,
نویسنده: گروه محققان طب سنتی